Bu yazıda Fransa Turu'nun kazanan ve kaybedenlerine bakmaya çalışacağım. Aslında bu yarışı bitirebilmek bile büyük bir başarı olduğundan 169 kişinin hepsini kazananlar tarafına yazmak gerek. Fakat, yarışa belli bir beklentiyle giren, iddiasını yarış öncesi ortaya koyanlar olduğuna göre, onların aldığı sonuçlara göre bir sıralama yapabiliriz sanırım. Elbette tam bir liste olmayacak, süzgeçin üstünde kalanları yazacağım.
Önce kazananlara bakalım:
Chris Froome: Fransa Turu fatihinin dedikodusunu daha önce yapmıştım. Ekleyecek fazla şey yok. Froome gerçekten tüm
rakiplerinin bir gömlek üstündeydi. Team Sky'ın yarıştaki hata ve zayıflıklarına
karşın, kendi gücüyle (R. Porte'un da desteğiyle) tüm atak ve karşı taktiklere
direndi. En iyi TT'ci ve yokuşçuydu. Kazanamayacağı bir parkur yok gibi duruyor.
Yine de, Sky ve Froome, yarışı seyredenlerin saygısını kazandılar ama sempati
kısmından emin değilim. Özellikle takımın hal ve tavırlarından, beni uyuz eden,
ukala ve kasıntı titreşimler alıyorum. Froome ise -görünenin arkasına bakıp, kişiliğini daha iyi tanıdıkça- zamanla kalpleri fethedecek gibi
duruyor. Halkla ilişkiler konusunda tecrübelenmesi ve bu konuda -Team Sky
kanunlarını bypass ederek- bir danışmanla çalışması şart. Önceki yazıda
bahsettiğim diğer rezervlerim baki kalmak üzere başını hafifçe
okşuyorum...
Nairo Quintana: Kanımca TDF 2013'ün en büyük
"keşfi" Quintana oldu. İşi bilenler 2012'den beri ondan bahsediyorlardı aslında.
Yine de, en güçlü performansını Temmuz ayında göstererek yeni bir yıldız oldu.
Kolombiyalılar, 1980'lerde de Fransa Turu'nda esip gürlemişlerdi ama bu
defa resmen yağdı. 23 yaşında, hem GK ikinciliği, hem Benekli Mayo, hem de
Beyaz Mayo kazanmak az buz iş değil. Quintana, yol bisikletinin klasik öyküsüne
sahip. Fakir bir ailenin, okula gitmek için bisikletiyle dağlar aşmak zorunda
kalan kavruk evladı (İsmail Burak Bal'ın yazısını hatırlayalım). Böyle bir
sürü hikaye var aslında duymadığımız. Nairo'nun şansı, potansiyelini gören
ve itekleyen babası, bisiklet kültürü zengin bir ülkenin evladı olması, fırsatları kullanacak zeka ve iradeyi göstermesiydi. Aslında TdF'a, Valverde'nin
baş domsetiği olarak geldi ama liderinin yaşadığı sorunlardan sonra önü
açıldı ve potansiyelini gösterdi. Artık yapması gereken daha çok çalışmak, daha
iyi bir TT'ci olmak, İngilizce öğrenmek ve 2-3 yıl sabretmek. Bu duygularla, Nairo'nun yanaklarını şefkatle sıkıp sıkıp bırakıyorum.
Peter Sagan: İki yılda iki Yeşil Mayo... Adam bana
bile satın aldırdı sonunda fıstık yeşili formayı. Hem sprinter, hem yokuş
çıkabiliyor. Öküz gibi güçlü ve fırlama. O da 90'lar kuşağının en iyilerinden
olacak. Özellikle Bahar Klasikleri için taktiksel anlamda daha gelişmesi gerekse
bile Fransa Turu puan klasmanını uzun yıllar kimseye bırakmayacak gibi duruyor. Tarihe çok büyük bir bisikletçi olarak geçeceği kesin. Fırlamalığını karizmayla tamamlarsa
reklamcıların da bir numaralı yıldızı olacak. Onu "Aferin lan Peter!" diyerek
ensesine şaplakla ödüllendiriyorum.
Joaquim Rodriguez: Purito yine kazanamadı ama son
üç Büyük Tur'un podyumunda yer almayı başardı. Katusha'ya geçtiğinden beri
aldığı paranın karşılığını veriyor. Bu Tour'da da, özellikle son hafta, en
kuvvetli kalan 3 kişiden biriydi (Chris, Nairo). ITT'lerde eskiye göre daha az zaman
kaybederek, yokuşlarda inat ve güçle karşı koyarak yarışın son gününde de Contador'u geçmeyi başararak Şanzelize'de kürsüye çıktı. Bundan sonra Vuelta'da koşacak. Dinlenmiş ve tekrar forma girmiş bir Rodriguez Kırmızı Mayo adayı olur.
Bunu söylediğime inanamayarak elini sıkıyor ve sırtına dostça
vuruyorum.
Marcel Kittel: Geçen sene, ishalden dolayı yol
kenarlarını batıra batıra yarıştan çekilen biri için 2013 Fransa Turu'ndan daha
iyi bir geri dönüş olamazdı. Kittel sadece 4 etap kazanmadı, Sarı ve Yeşil
Mayo'yu da giydi. Ayrıca sevimliliği, nezaketi, anti-doping söylemindeki
tavrıyla da yol bisikletinin Almanya'da tekrar yükselişini sağlayacak gibi
duruyor. Saçlar bir felaket ama gençliğine vermek gerek. Madem çok Türk arkadaşı
var, alışkındır. Seni yanaklarından öpüyorum Marsel!
 |
| Saçlara gel!!! |
Roman Kreuziger: Kimileri lider doğar, kimileri
liderliğe yükselir. Bazıları da gençken gösterdikleri o parlak ışığı zamanla
kaybederler. Kreuziger kendi kuşağının en iyi genç etap yarışçılarından biriydi.
2004'de Gençler Dünya Şampiyonu olmuştu. 2008 ve 2009'da iki önemli tur
kazandığında daha 23 yaşındaydı. Ancak Liquigas'da geçen 4 yıl bu iki zafer dışında ona fazla başarı getirmedi. Her zaman iyiydi ama "büyük"
olmasını sağlayacak o küçücük kuvantum sıçramasını hiç yapamadı. 2011'de
Astana'yla bir Giro Beyaz Mayo başarısı var ama Kazak takımı potansiyelli gençleri
heder etmesiyle bilinen bir mecra. Hayal kırıklıklarıyla dolu 2 yıldan sonra
"lider" olmaktan vazgeçti ve Contador'un baş domestiği olmayı seçti. Belki liderlik rolünün psikolojik baskısını kaldıramadı, belki antrenman programı yanlıştı. Bir adım geri atarak Contador'un kurmayı olmayı seçince şansı da döndü. Bir başdomestik için harika bir sezon
geçiriyor. Amstel Gold gibi bir klasiği son derece akıllıca kazandı, İsviçre
Turu'nda 3. oldu. Bence, Fransa Turu'nda, Contador'a defalarca yardım etmek için
kendini helak etmese, yarışı beşinci sıra yerine Rodriguez'in önünde
bitirebilirdi. Ama "yokuş domestikleri"nin kaderi bu. Çek sporcu bu görevi
harika yaptı. Kreuziger eğer 30 yaşına doğru bir performans sıçraması
yapıp "Paşa" olmazsa kurmay albaylıktan emekli olur, arada iyi de para
kazanır. Militarist olmadığım için kendisine asker selamı vermiyorum, bir
Budweiser Budvar ısmarlayıp elini sıkmakla yetiniyorum.
 |
| Kreuziger ve Contador |
Rui Costa & Movistar: Tam adı Rui Alberto Faria da Costa. 23 yaşında masmavi gözlü bir Portekizli. Costa da ne zamandır radarın altında uçanlardan. 2011'de Fransa Turu'nda da bir etap kazanmıştı. Son iki yıldır Tour de Suisse'in de GK şampiyonu. Bu sene Valvede ve Quintana'yla beraber TdF2013'e geldiğinde beklentiler, genel klasmandan çok etap peşinde koşacağı yönündeydi. Ancak Valverde'nin jantını kırdığı o meş'um 13. Etap'ta liderini bekleyip 10 dakika kaybetmeseydi klasmanda daha iddialı bir yere gelebilirdi diyenler de var. Ama işte bu noktada katman katman bisiklet sporu bir başka "yin ile yang" ikilemi daha sunuyor bize. Eğer klasmanda iddialı olsaydı iki harika etap kazanmasına izin verilmezdi (16. & 19. Etap).
 |
| Rui Costa Movistar'da ikinci keman olmaya devam edecek mi? |
Movistar takımı da Valverde'nin şanssızlığına fazla üzülmedi açıkçası. Giro'da 4 etap kazanmışlardı. Fransa'da da Rui Costa ve Nairo Quintana ile 3 etap zaferi, 2 mayo ve Genel Klasman ikinciliğini kazandılar. Takımın genlerinde bu var aslında. Banesto <=> Indurain desek sanırım yeterli olur. Caisse d'Epargne zamanında da siyah-kırmızı mayolarıyla az zafer kazanmadılar. 2008'den beri takımın başındaki Eusebio Unzué'nin önümüzde bir amacı daha olacak. Valverde'nin son döneminden bir Vuelta, Rui Costa'dan hem klasikçi hem genel klasmancı, Quintana'dan da bir Fransa turu şampiyonu çıkarmak... Rui Costa'yı tutabilirse elbette.
Orica GreenEdge: Yarışın daha ilk haftasında iki
etap zaferi kazanan, 2 ayrı sporcusu dört gün boyunca Sarı Mayo'yu taşıyan
kangurular yarışın bir başka kazananı oldu. İlk etaptaki otobüs faciası ve
yarışın geri kalan bölümlerinde ortalarda gözükmemeleri methiyenin düzeyini daha
da artırmama imkan vermiyor. Takım hala bir GK sporcusuna sahip değil, bu
eksiklik hissediliyor. Simon Gerrans'ın, Calvi'de Sagan'ı sprintte geçmesi ne
kadar iyi, güçlü ve "multi-disipliner" bir yarışçı olduğunu
gösteriyor. Milano-Sanremo'da yeteneğini görmüştük zaten. Takımın şimdilik en
büyük sıkıntısı ise sprinter Matthew Goss'un sessiz olması. Tüm takıma parmak
arası terlik hediye ederek sıcakkanlılıklarına gönderme yapıyorum.
 |
| Happy Aussies!!! |
Mansiyonlar... Genelde resim ve öykü yarışmalarında "mansiyon
kazananlar" olarak geçen "mansiyon", Fransızca'daki "mention honorable"
lafından dilimize geçmiş. Aslen "[Adı] şerefle anılanlar" anlamına gelir ki bu
daha güzel duruyor. Önce Richie Porte'u yazmak gerekir elbette. Çoğu yokuş etabında
Froome'u tek başına çekti. İki etapta zaafiyet gösterdi ama L'Alpe d'Huez'de takım
arabasına gidip, aldığı enerji jelleriyle liderini beslemesi bence Froome'a
yarışı kazandırdı... 32 yaşındaki Cristophe Riblon yarışın en güzel, en mitik yokuşunu kazanırken son derece
akıllı bir atak yaptı. Riblon -Polonya Turu'ndaki performansını da göz önüne
alarak- yokuş etaplarında girdiği kaçış gruplarının korkulan ismi oldu artık.
Sarı Mavic ayakkabılarından tanımaya gerek kalmadı artık, tüm seyredenler geniş
omuzlu, kirli sakallı Riblon'u hemen ayırt ediyorlar... Jan Bakelants da RSLT'nin
ışığı oldu. Ajaccio etabındaki zeki ve riskli kaçışı ona etap zaferi ve Sarı
Mayo getirirken, yarış boyunca hep aktifti. Seneye Klasikler'de ona daha çok
dikkat etmek gerekir... Matteo Trentin (OPQS) ve Dan Martin de (Garmin Sharp)
kazandıkları etaplarla yarışa tat kattılar. Son bir mansiyon daha var ama o en aşağıda...
"Tamam hadi!! Kaybedenlere geçelim artık..." sesleri duyuyorum. İnsanoğlu böyle işte... Başarı yerine başarısızlığın hikayesini dinlemeyi tercih eder, kendine ait olmadığı sürece. Unutmayın ki, aşağıdaki isimler dünyanın en zor yarışını bitirmeyi becermiş süpermenlerdir. Herhangi bir Türk'ün Fransa Turu'nu, değil bitirmek, katılmayı bile daha başaramadığını hatırlatmak isterim. Ona göre okuyun, insaflı olun ;-))
 |
| Cristophe Riblon L'Alpe d'Huez'de kazandı ama Fransızlar'ın şerefini kurtaramadı |
"Tamam hadi!! Kaybedenlere geçelim artık..." sesleri duyuyorum. İnsanoğlu böyle işte... Başarı yerine başarısızlığın hikayesini dinlemeyi tercih eder, kendine ait olmadığı sürece. Unutmayın ki, aşağıdaki isimler dünyanın en zor yarışını bitirmeyi becermiş süpermenlerdir. Herhangi bir Türk'ün Fransa Turu'nu, değil bitirmek, katılmayı bile daha başaramadığını hatırlatmak isterim. Ona göre okuyun, insaflı olun ;-))
Alberto Contador: Yarışın en büyük kaybedeni
elbette. İkisi geri alınmış da olsa 7 Büyük Tur kazanmış bir sporcunun bu derece
"ortalama" bir Fransa Turu geçirmesi herkesi şaşırttı. Contador'un, yokuşlarda alıştığımız hızlanışını hiç göremedik. Hatta Mont Ventoux'da Froome'a sadece 30 metre dayanabildi. Dağlarda farkını koyamayan El Pistolero, ITT'lerde
de eski formunda değildi (bu arada "Silahşör" lakabı ortadan yok oldu farkındaysanız, ama arka arkaya "Contador" yazmak istemeyen muharrir tabancanın ipine sarılmaya devam ediyor). Alberto, antrenörleri ve Riis, şapkayı
önlerine koyup iflas eden paradigmayı nasıl değiştirecekleri düşünmek
zorundalar. Şimdiki kadarki çalışma yöntemleriyle Froome'u geçmeleri mümkün değil. Yeni
antrenman metotları mı geliştirirler, farklı performans artırıcı önlemleri mi
uygulamaya alırlar bilemem (valla doping ironisi yapmıyorum).
Aslında Alberto hala yarışlara büyük heyecan katmaya devam ediyor. 13. Etap'ta Froome'u tuzağa düşürmesi, Col de Sarenne inişinde atak yapması, yarışı ne kadar istediğini gösteren işaretlerdi. Ama yokuş yukarı değil de yokuş aşağı atak yapmaya başlamışsa sorun büyük demektir! Movistar'ın, Froome'u hedef almak yerine, Contador'u geçmeyi düşünerek Saxo ile ittifaktan kaçması da İspanyol sporcunun iyi bir derece almasını engelledi. Son olarak, "Büyük Turlar'ın son haftalarında daha formda olurum" diyen Alberto'ya biraz dudak kıvırmak gerek. Yarışın son yokuşu Semnoz'da Quintana ve Rodriguez onu perişan ettiler. Bunu da düşünmesini tavsiye ederek onun elini okşuyor ve soran bakışlarla bakıyorum...
Aslında Alberto hala yarışlara büyük heyecan katmaya devam ediyor. 13. Etap'ta Froome'u tuzağa düşürmesi, Col de Sarenne inişinde atak yapması, yarışı ne kadar istediğini gösteren işaretlerdi. Ama yokuş yukarı değil de yokuş aşağı atak yapmaya başlamışsa sorun büyük demektir! Movistar'ın, Froome'u hedef almak yerine, Contador'u geçmeyi düşünerek Saxo ile ittifaktan kaçması da İspanyol sporcunun iyi bir derece almasını engelledi. Son olarak, "Büyük Turlar'ın son haftalarında daha formda olurum" diyen Alberto'ya biraz dudak kıvırmak gerek. Yarışın son yokuşu Semnoz'da Quintana ve Rodriguez onu perişan ettiler. Bunu da düşünmesini tavsiye ederek onun elini okşuyor ve soran bakışlarla bakıyorum...
Alejandro Valverde: Aslında Valverde kariyerinin en iyi TdF'ını koştu demek hata olmaz.
Ama bir bahtsızlığı var bu yarış özelinde. Mutlaka ve mutlaka başına bir şeyler
geliyor. Bu defa da son derece anlamsız bir etapta jantını kırıp 9:54 kaybetti.
Valverde, yaşı ve yeteneği itibarıyla artık Fransa Turu genel klasmanını
kovalamayı bıraksa iyi olur. Yokuşlu klasikler, belki Vuelta ona daha
uygun gibi gözüküyor. Zaten Vuelta 2013'e katılacak ama formunu tekrar
kazanabilecek mi emin değilim. Purito'yla beraber yanyana çıkarlar yokuşları.
Bir zamanlar çok sevdiğim bir yarışçıydı. Sonra o da doping batağına daldı, 2
yıl ceza aldı. Ama hiç özür dilemedi, suçlu olduğunu hep reddetti. İnanıyor
muyuz? Nayır! O yüzden biraz buruğum kendisine. Zaten Ajaccio'da da suratıma
bakmadı imza verirken. "Sana karşı eski hislerim yok artık Alejandro!!" Bu
duygularla, ona bir tüp enerji jeli verip arkamı dönüyor ve uzaklaşıyorum.
Anlayana...
La République Française: TdF'12'yi beş etap zaferi, Benekli
Mayo ve ilk 10'da bir sporcuyla başı dik bitiren Fransızlar bu sene tek
kelimeyle döküldüler. Ergenliği Fransız hocaların elinde heba olmuş biri olarak
umurumda bile değil, beter olsunlar elbette, ama şaşırdığımı itiraf edeyim. Cristophe Riblon hariç hiçbirinden ciddi
bir ışık göremedik. Sojasun, FdJeux ve Europcar yok hükmündeydiler. Teselli olarak söylenebilecek şey, gençler klasmanının ilk on sırasında 4 Fransız'ın oluşu ama en iyisi Quintana'nın 22 dakika
gerisinde... Pierre Rolland'ın genel klasman hedefi balonmuş, kandırıldık. İki zamana karşı etapta toplam 11 dakika fark yiyen adam "Classement Genéral de Mon Cul"de yer bulabilir ancak. Thomas Voeckler ise bu sene "kontenjan
senatörü" olarak yarıştı. Bol şov, sıfır netice. Ne bir atak, ne bir "panache",
hiçbir şey görmedik.
BMC, bu haliyle, birkaç yıl öncesinin Manchester City'si yada bu senenin Monaco'su gibi, çok para harcayıp fazla bir başarı elde edemeyen futbol takımlarına benziyor. Andy Rihs parasını istediği gibi saçabilir elbette, benim tavsiyeme ihtiyacı yok. Lakin takımda bir hedef eksikliği olduğu gözüküyor. John Lelangue'ın kovulmasına şaşırmamak gerek. Önemli olan yerine kimin geleceği ve BMC'nin nasıl bir takımla yoluna devam edeceği. Andy Rihs'ın elinden purosunu alıp küllükte sertçe söndürürken "Herr Rihs, was machen Sie allahaşkına?"diye kestirip atıyorum.
Son mansiyonu sayın eşime ve kendime veriyorum. Kasım'da planladık, Temmuz'da gerçekleştirdik. Türk gibi başladık, İngiliz gibi bitirdik yeminlen. Programımız hiç aksamadı. Bütün etapları seyrettik. Karga sekmez, keçi geçmez virajlı yollardan, gece yarısı kafalar binbeşyüz (abart!) dönmeyi becerdik. Her akşam muntazaman içki içtik ama otele dönüp blogumuzu da yazdık. Fransız navigasyon aletine rağmen bir kere bile kaybolmadık. Akreditasyon kartlarını alamadığımızda kavga etmedik (program aksadı evet ama olur o kadar), güzel restoranlarda yemekler yedik. Yalnızca, son sabah, kiralık arabayı bırakacak park girişini bulamadık. Bizim gibi havaalanı parkını dolanıp duran bir salak daha vardı. Baktık ki adam İngiliz, sevindik. Standartı tutturmuşuz...
 |
| Thibaut Pinot, geride kalmış, ümitsiz |
Tabii Europcar'ın durumu, FdJeux ve Thibaut Pinot'nun
spektaküler çöküşü karşısında geri planda kaldı. Pinot geçen sene güzel bir etap
kazanıp yarışı ilk 10'da bitirince Rolland ile beraber "Yeni Fransız umudu"
olarak lanse edilmişti. Fransız basını her sene birini gazlıyor böyle. 2014'de yemem artık. Neyse... Pinot meğerse yokuş inemiyormuş, onu öğrendik. Tam olarak böyle değil aslında. Öğrendiğimiz "kırılgan" bir mental yapısı oldu. "Bazıları
örümcek veya yılandan korkar, ben süratten korkuyorum, bu bir fobi" diye demeç
verdi, aklım almadı. E geçen sene her yerden indin monşer? Gençken geçirdiği
bir kazadan dolayı inişlerde hep gergin olduğunu söylüyor. Kafamızdaki şeytanlar
bir zayıf anımızı kollar zaten. Pinot, Col de Pailheres inişinde mental olarak
bloke olduğunu ve inemediğini söyledi. Gerisi de çorap söküğü gibi geldi. Bu
psikolojik sorundan acilen kurtulması gerek. Yokuş çıkamazsan da bisikletçi olursun
ama inemezsen?? Kendisine benim psikoloğun telefon numarasını verirken
"Seneye halledersin, hiçbir şey için geç değil" diyorum...
Cadel, Tejay ve BMC: BMC ve liderleri Tour'da öyle patladılar ki, toz bulutunda Andy Schleck'in 20.'liği bile dikkati çekmedi. Evans'ın, bu yaşında, Giro'yu da koştuktan sonra Fransa Turu'nda çok rekabetçi olması mucize olurdu, olmadı. Ama geçen senenin beşincisi VanGarderen'e ne olduğu büyük muamma. Mayıs ayında Kaliforniya Turu'nu kazanan Tejay'in, daha Pireneler'de liderin yarım saat gerisine düşmesi bana gizli bir virüsü düşündürdü ama daha bir açıklama yapılmış değil. Philippe Gilbert de kendinden beklenenleri gösteremedi.
 |
| Evans bulanıktı ama asıl Tejay şaşırttı... |
BMC, bu haliyle, birkaç yıl öncesinin Manchester City'si yada bu senenin Monaco'su gibi, çok para harcayıp fazla bir başarı elde edemeyen futbol takımlarına benziyor. Andy Rihs parasını istediği gibi saçabilir elbette, benim tavsiyeme ihtiyacı yok. Lakin takımda bir hedef eksikliği olduğu gözüküyor. John Lelangue'ın kovulmasına şaşırmamak gerek. Önemli olan yerine kimin geleceği ve BMC'nin nasıl bir takımla yoluna devam edeceği. Andy Rihs'ın elinden purosunu alıp küllükte sertçe söndürürken "Herr Rihs, was machen Sie allahaşkına?"diye kestirip atıyorum.
Son mansiyonu sayın eşime ve kendime veriyorum. Kasım'da planladık, Temmuz'da gerçekleştirdik. Türk gibi başladık, İngiliz gibi bitirdik yeminlen. Programımız hiç aksamadı. Bütün etapları seyrettik. Karga sekmez, keçi geçmez virajlı yollardan, gece yarısı kafalar binbeşyüz (abart!) dönmeyi becerdik. Her akşam muntazaman içki içtik ama otele dönüp blogumuzu da yazdık. Fransız navigasyon aletine rağmen bir kere bile kaybolmadık. Akreditasyon kartlarını alamadığımızda kavga etmedik (program aksadı evet ama olur o kadar), güzel restoranlarda yemekler yedik. Yalnızca, son sabah, kiralık arabayı bırakacak park girişini bulamadık. Bizim gibi havaalanı parkını dolanıp duran bir salak daha vardı. Baktık ki adam İngiliz, sevindik. Standartı tutturmuşuz...
